Reunión cinco e pico (días despois)

Días despois da renión V do día 15, "a oficial", fixemos algo así como a súa "repetición" pensando nas persoas que non puideron estar, máis J., que si estivo, pero quiso repetir xa que non tiña os capítulos mirados.

Unha vez máis o xa coñecido espírito que invadía a habitación nas reunións máxicas de cando estabamos con "Vida de este chico", que tanto botamos de menos ás veces, volveu para recordadrnos a íntima relación entre vida e literatura. Esa relación da que nos quere falar Wolff neste libro, pero que non necesitamos recoñecer soamente neste libro. O noso querido espírito aparece unha e outra vez, con movementos parecidos a eses ventos do Bosque Vello de Buzzati, para empaparnos con esa sensación de que ficción e vida están no caso dos seres humanos de carne e oso permanentemente asociados...

Saíu tamén o inevitable tema do problema xudeo, que tanto parece atraer a Wolff nesta obra e na anterior, e non soamente a este escritor estadounidense, senón como comentamos, noutros da mesma nacionalidade: Henry Roth, Philip Roth, Salinger, Singer, etc. A literatura escrita por estadounidenses con sangue xudeo (de tres ou catro gotas a litros) é practicamente un xénero. Tirando do fío, chegamos a España e Galicia: ¿sucede aquí ouitro tanto cos xudeos? Non é o mesmo, desde logo, pero non debemos olvidar... Mellor dito, deberíamos recordar, ou saber dunha vez, o sucedido na península no século XIV (Sevilla, Andalucía, Levante, Cataluña, Baleares...), e deberíamos facer traballar algo máis a nosa imaxinación para tratar de reproducir en imaxes as escenas de familias completas abandoando o seu país no século XV levando a chave da casa consigo... para non volver.

Tamén o Quijote foi tema de conversación entre nós, e cómo non, se se trata de falar da relación entre esa cousa que a xente soe chamar "realidade" e a ficción... Parte I, capítulo XXV da famosa obra de Cervantes, especialmente ao final. E como exemplo, un botón: deixemos falar por si mesmo a ese capitán Trueno da Mancha que para moitos pasa por tolo: "Yo imagino que todo lo que digo es así, sin que sobre ni falte nada, y píntola en mi imaginación como la deseo, así en la belleza como en la principalidad, y ni la llega Elena, ni la alcanza Lucrecia, ni otra alguna de las famosas mujeres de las edades pretéritas, griega, bárbara o latina. Y diga cada uno lo que quisiere; que si por esto fuere reprehendido de los ignorantes, no seré castigado de los rigurosos." Fala, claro, da súa Sigrid de Thule. Fala, claro, polo tanto, ¿de que...?

Reunión V (15.de Abril)

O xoves 15 reunímonos outra vez, para falar dos dous capítulos prefixados). Non estabamos todos, mais aá mitade da reunión sumouse, por primeira vez "en peroa", B., que ata agora só estaba con nós virtualmente.
Falamos da tendencia do protagonista á simulación, como o Toby-Jack do primeiro libro. E tamén do "problema xudeo", ou da condición de ser xudeo, neste caso na sociedade estadounidense. Outro elemento xa presente na obra anterior. Ambas cousas podemos aprecialas no conto que o protagonista plaxia da revista da escola feminina cercana: a simulación, a necesidade de representar ser outro, o ocultamento da condición de xudeo ou de ter tres gotas e media de sangue xudeo no pé esquerdo -fundamental e angustiante, ao parecer-. E a relación co outro sexo, e o roce coa xente dunha clase social superior, o desexo de ascenso social, o clasismo, o esnobismo...
Chamou a atención saber a discriminación en EE UU polo feito de ser da comunidade xudea, ou da etnia xudea, ou como queiramos dicilo. A discriminación por "ser diferente" dase en todas partes, por desgracia. tamén en EE UU. O cal non significa que as discriminacións sexan iguais en todos lados. En 1960 ou hoxe, unha persoa -e iso di Wolff nesta obra, p. ex.- podía e pode sentirse "desprazada" ou "illada" de xeito moi sutil polo resto, de aí a súa mecesidade de calar, de mon falar diso nin siquera co compañeiro da habitación, quen por certo chega a dicir que o conto "do protagonista" era "o seu conto". Curioso...
Tamén repartimos fotocopiado o soneto de Shakespeare número XXIX ("Cuando, en desgracia..."), que da título ao segundo capítulo que tocaba para esta reunión, e que axuda a comprender algo mellor a situación do rapaz -alomenos parte do soneto-: se premes neste enlace podes lelo completo, e algo máis tamén.

Fábrica de snobs

Como xa fixéramos coa obra anterior, podemos achegarnos agora a ésta poñendo a lupa sobre as primeiras páxinas. Se ben comeza co nome do poeta Frost, e apunta, como ao final de "Vida de este chico", que estamos ás portas da victoria de Kennedy -ou sexa, en 1960-, pronto métese na cuestión das diferencias de clase social (lembremos o título deste capítulo 1). Se ben nesta escola parece reinar un certo silencio sobre as diferencias de clase, esas diferencias existen, a pesar da imaxe oficial que a escola pretende dar de si: "(...) a falta de otras distinciones, uno se plegaba a un sistema de valores establecido que no tenía en cuenta más que lo que uno había hecho por sí mismo. (...) Cualquier cosa que uno hiciera por sí mismo, el colegio la aceptaría como muestra de valor por encima de cualquier otra consideración" (p. 16).

Máis adiante, na p. 42, falando do problema que tivera con Gershon -ver comentarios de Batiscafo na entrada primeira deste blog-, cualifica á escola de "fábrica de esnobs". Mais, ¿que é un snob? ¿Ten algo que ver co intento de ascender en sociedade, coa distinción de certa clase alta, coa marxinación de quen "non está"? (Ver os dous enlaces anteriores pode aclarar algo isto). En calquera caso, recorda que no libro anterior Toby-Jack buscaba ese ascenso. Se ben é certo que agora é outro perxonaxe (a nai morta, en 1960 non entra na escola pois xa vai no derradeiro curso, é fillo único), pero con moitas similitudes (o tipo de escola, a orixe xudea, o interese pola literatura, a simulación,...). Na p. 17 parece indicar o punto de fuga buscado: "Puede que por eso tantos quisieran convertirse en escritores. Puede que les pareciera, como me ocurrió a mí, que ser escritor era huir de los problemas de sangre y de clase." Ou sexa, no seu caso, da orixe xudea e o risco de marxinación que conlevaba, e da orixe social da que procedía.

Consideramos de interese ter en conta a aparición do problema de clase xa nas primeiras páxinas. Lembramos con certa confusión que nunha entrevista concedida polo autor cando o libro foi traducido ao castelán, Wolff referíase a isto, e recoñecía que ao comezo escribía a historia sen ter en conta o peso dos problemas que a clase comportaban. Foi despois dunha conversación cun amigo, cremos, que caeu na conta, replanteándose a obra aínda en formación. Claro que talvez a memoria estea a tomarnos o pelo por enésima vez...